MIME-Version: 1.0
Content-Type: multipart/related; boundary="----=_NextPart_01C81B01.E9F194E0"

This document is a Single File Web Page, also known as a Web Archive file.  If you are seeing this message, your browser or editor doesn't support Web Archive files.  Please download a browser that supports Web Archive, such as Microsoft Internet Explorer.

------=_NextPart_01C81B01.E9F194E0
Content-Location: file:///C:/6318CA31/Dr0000101.htm
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
Content-Type: text/html; charset="windows-1256"

<html xmlns:v=3D"urn:schemas-microsoft-com:vml"
xmlns:o=3D"urn:schemas-microsoft-com:office:office"
xmlns:w=3D"urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns=3D"http://www.w3.org/TR/REC-html40">

<head>
<meta http-equiv=3DContent-Type content=3D"text/html; charset=3Dwindows-125=
6">
<meta name=3DProgId content=3DWord.Document>
<meta name=3DGenerator content=3D"Microsoft Word 11">
<meta name=3DOriginator content=3D"Microsoft Word 11">
<link rel=3DFile-List href=3D"Dr0000101_files/filelist.xml">
<title>مأزق اليسار  العلماني في مواجهة التيار الإسلامي </title>
<!--[if gte mso 9]><xml>
 <o:DocumentProperties>
  <o:Author>Boutaour</o:Author>
  <o:Template>Normal</o:Template>
  <o:LastAuthor>com</o:LastAuthor>
  <o:Revision>3</o:Revision>
  <o:TotalTime>11</o:TotalTime>
  <o:Created>2007-10-30T13:24:00Z</o:Created>
  <o:LastSaved>2007-10-30T13:34:00Z</o:LastSaved>
  <o:Pages>1</o:Pages>
  <o:Words>2376</o:Words>
  <o:Characters>13544</o:Characters>
  <o:Lines>112</o:Lines>
  <o:Paragraphs>31</o:Paragraphs>
  <o:CharactersWithSpaces>15889</o:CharactersWithSpaces>
  <o:Version>11.8132</o:Version>
 </o:DocumentProperties>
 <o:OfficeDocumentSettings>
  <o:RelyOnVML/>
  <o:AllowPNG/>
 </o:OfficeDocumentSettings>
</xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml>
 <w:WordDocument>
  <w:HyphenationZone>21</w:HyphenationZone>
  <w:PunctuationKerning/>
  <w:ValidateAgainstSchemas/>
  <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid>
  <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent>
  <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText>
  <w:Compatibility>
   <w:BreakWrappedTables/>
   <w:SnapToGridInCell/>
   <w:WrapTextWithPunct/>
   <w:UseAsianBreakRules/>
   <w:DontGrowAutofit/>
  </w:Compatibility>
 </w:WordDocument>
</xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml>
 <w:LatentStyles DefLockedState=3D"false" LatentStyleCount=3D"156">
 </w:LatentStyles>
</xml><![endif]-->
<style>
<!--
 /* Font Definitions */
 @font-face
	{font-family:Wingdings;
	panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;
	mso-font-charset:2;
	mso-generic-font-family:auto;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:0 268435456 0 0 -2147483648 0;}
@font-face
	{font-family:Tahoma;
	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;
	mso-font-charset:0;
	mso-generic-font-family:swiss;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:553679495 -2147483648 8 0 66047 0;}
@font-face
	{font-family:"Arabic Transparent";
	panose-1:2 1 0 0 0 0 0 0 0 0;
	mso-font-charset:178;
	mso-generic-font-family:auto;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:8193 0 0 0 64 0;}
@font-face
	{font-family:Calibri;
	panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;
	mso-font-charset:0;
	mso-generic-font-family:swiss;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;}
@font-face
	{font-family:"Traditional Arabic";
	panose-1:2 1 0 0 0 0 0 0 0 0;
	mso-font-charset:178;
	mso-generic-font-family:auto;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:24577 0 0 0 64 0;}
@font-face
	{font-family:Verdana;
	panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;
	mso-font-charset:0;
	mso-generic-font-family:swiss;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:536871559 0 0 0 415 0;}
@font-face
	{font-family:"DecoType Naskh";
	panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;
	mso-font-charset:178;
	mso-generic-font-family:auto;
	mso-font-pitch:variable;
	mso-font-signature:24577 -2147483648 8 0 64 0;}
 /* Style Definitions */
 p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal
	{mso-style-parent:"";
	margin-top:0cm;
	margin-right:0cm;
	margin-bottom:10.0pt;
	margin-left:0cm;
	line-height:115%;
	mso-pagination:widow-orphan;
	font-size:11.0pt;
	font-family:Calibri;
	mso-fareast-font-family:Calibri;
	mso-bidi-font-family:Arial;
	mso-ansi-language:FR;}
span.MsoEndnoteReference
	{mso-style-noshow:yes;
	font-family:"Traditional Arabic";
	mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic";
	vertical-align:super;}
p.MsoEndnoteText, li.MsoEndnoteText, div.MsoEndnoteText
	{mso-style-noshow:yes;
	mso-style-link:" Char Char";
	margin:0cm;
	margin-bottom:.0001pt;
	text-align:right;
	mso-pagination:widow-orphan;
	direction:rtl;
	unicode-bidi:embed;
	font-size:10.0pt;
	font-family:"Times New Roman";
	mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
	mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic";
	mso-ansi-language:FR;
	mso-fareast-language:AR-SA;
	layout-grid-mode:line;}
span.CharChar
	{mso-style-name:" Char Char";
	mso-style-noshow:yes;
	mso-style-locked:yes;
	mso-style-link:"Endnote Text";
	font-family:"Times New Roman";
	mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
	mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
	mso-hansi-font-family:"Times New Roman";
	mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic";
	mso-fareast-language:AR-SA;
	layout-grid-mode:line;}
span.sdfn1
	{mso-style-name:s_dfn1;
	color:#333399;
	font-weight:normal;
	font-style:normal;}
span.srvd1
	{mso-style-name:s_rvd1;
	mso-ansi-font-size:7.5pt;
	mso-bidi-font-size:7.5pt;
	font-family:Verdana;
	mso-ascii-font-family:Verdana;
	mso-hansi-font-family:Verdana;
	color:#680368;
	font-weight:bold;
	font-style:normal;}
span.sarrd1
	{mso-style-name:s_arrd1;
	font-family:Wingdings;
	mso-ascii-font-family:Wingdings;
	mso-hansi-font-family:Wingdings;
	font-weight:normal;}
span.clickable
	{mso-style-name:clickable;}
span.ssxpl1
	{mso-style-name:ss_xpl1;
	mso-ansi-font-size:10.0pt;
	mso-bidi-font-size:10.0pt;
	color:#999999;}
 /* Page Definitions */
 @page
	{mso-footnote-separator:url("Dr0000101_files/header.htm") fs;
	mso-footnote-continuation-separator:url("Dr0000101_files/header.htm") fcs;
	mso-endnote-separator:url("Dr0000101_files/header.htm") es;
	mso-endnote-continuation-separator:url("Dr0000101_files/header.htm") ecs;
	mso-endnote-numbering-style:arabic;}
@page Section1
	{size:595.3pt 841.9pt;
	margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt;
	mso-header-margin:35.4pt;
	mso-footer-margin:35.4pt;
	mso-paper-source:0;}
div.Section1
	{page:Section1;
	mso-endnote-numbering-style:arabic;}
 /* List Definitions */
 @list l0
	{mso-list-id:588273779;
	mso-list-type:hybrid;
	mso-list-template-ids:-1821874744 67895311 67895321 67895323 67895311 6789=
5321 67895323 67895311 67895321 67895323;}
@list l0:level1
	{mso-level-tab-stop:none;
	mso-level-number-position:left;
	text-indent:-18.0pt;}
@list l1
	{mso-list-id:902328248;
	mso-list-type:hybrid;
	mso-list-template-ids:188662724 67895297 67895321 67895323 67895311 678953=
21 67895323 67895311 67895321 67895323;}
@list l1:level1
	{mso-level-number-format:bullet;
	mso-level-text:\F0B7;
	mso-level-tab-stop:36.0pt;
	mso-level-number-position:left;
	text-indent:-18.0pt;
	font-family:Symbol;}
@list l2
	{mso-list-id:1097747007;
	mso-list-type:hybrid;
	mso-list-template-ids:1453371186 -1645414932 67895321 67895323 67895311 67=
895321 67895323 67895311 67895321 67895323;}
@list l2:level1
	{mso-level-tab-stop:none;
	mso-level-number-position:left;
	text-indent:-18.0pt;
	font-family:"Times New Roman";}
@list l3
	{mso-list-id:1235894036;
	mso-list-type:hybrid;
	mso-list-template-ids:990441570 67698703 67698713 67698715 67698703 676987=
13 67698715 67698703 67698713 67698715;}
@list l3:level1
	{mso-level-tab-stop:36.0pt;
	mso-level-number-position:left;
	text-indent:-18.0pt;}
ol
	{margin-bottom:0cm;}
ul
	{margin-bottom:0cm;}
-->
</style>
<!--[if gte mso 10]>
<style>
 /* Style Definitions */
 table.MsoNormalTable
	{mso-style-name:"Table Normal";
	mso-tstyle-rowband-size:0;
	mso-tstyle-colband-size:0;
	mso-style-noshow:yes;
	mso-style-parent:"";
	mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
	mso-para-margin:0cm;
	mso-para-margin-bottom:.0001pt;
	mso-pagination:widow-orphan;
	font-size:10.0pt;
	font-family:Calibri;
	mso-ansi-language:#0400;
	mso-fareast-language:#0400;
	mso-bidi-language:#0400;}
</style>
<![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml>
 <o:shapedefaults v:ext=3D"edit" spidmax=3D"8194"/>
</xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml>
 <o:shapelayout v:ext=3D"edit">
  <o:idmap v:ext=3D"edit" data=3D"1"/>
 </o:shapelayout></xml><![endif]-->
</head>

<body lang=3DEN-US style=3D'tab-interval:35.4pt'>

<div class=3DSection1>

<p class=3DMsoNormal align=3Dcenter dir=3DRTL style=3D'text-align:center;di=
rection:
rtl;unicode-bidi:embed'><b><span lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.=
0pt;
line-height:115%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'><o:p>&nbsp;</o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoNormal align=3Dcenter dir=3DRTL style=3D'text-align:center;di=
rection:
rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:24.0pt;line-h=
eight:
115%;font-family:"DecoType Naskh";mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent=
";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>مأزق ال=
يسار
<span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>العلماني في مواجهة التيار الإسلامي=
 <o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal align=3Dright dir=3DRTL style=3D'text-align:left;direc=
tion:rtl;
unicode-bidi:embed'><b><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-he=
ight:
115%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>أ. رشيد=
 أبو
ثور <o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><b><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:=
18.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'><o:p>&n=
bsp;</o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><b><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:=
18.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>مدخل : =
</span></b><span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'>كل مهتم بالشأن السياسي في العالم الإسلامي يقر بأن
الحركة الإسلامية<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>تتمثل قوة<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>فاعلة إن لم تكن الأفعل في الساحة السياس=
ية؛
وهذا طبيعي بحكم أنها أولا وبالأساس متماهية مع هوية الشعب وثقافته. فالناس ـ
وخاصة في البلاد التي تعم فيها الأمية ، وهو حال معظم البلاد الإسلامية<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>ـ<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </s=
pan>لا
يختارون<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>مرشحي الأحزاب الإسلامية لت=
مثيلهم
في الهيئات النيابية ، بناء على <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>درا=
سة البرامج
السياسية ، بقدر ما يختارونهم بناء على ما يمثله هؤلاء من قيم وأخلاق ومعاني <=
span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>إسلامية ؛ ولعل شعبية الاتجاه الإسلامي هو=
 الذي
جعل الولايات المتحدة تتراجع عما أعلنته من رغبة في تحقيق الديمقراطية في العا=
لم العربي.
<o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>أما الت=
يار
اليساري ، فلقد تراجعت شعبيته اليوم بشكل واضح بعدما كان قد استهوى الناس ، وخ=
اصة
الشباب ، في الستينات والسبعينات بتبنيه مطالب متصلة بهموم الشعب من قبيل العد=
الة
الاجتماعية والحريات العامة وغيرها ؛ لكن مآله الحتمي كان هو الاضمحلال بسبب ما
يطرحه من فكر يتعارض مع هوية الشعب وثقافته ؛ <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>وهذا ما يجب أن يدركه كل من يعمل للإصلاح
والتغيير ، حيث أن أي طريق <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>يناقض ثق=
افة
الشعب مآله الفشل ولو عمر ردحا من الزمن . ولعل تفكك الاتحاد السوفييتي أكبر ش=
اهد
عن هذا كما اعترف بذلك <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>أناتولي جروم=
يكو<sup>(1)
</sup>عندما قال إن: &quot;روسيا وصلت إلى حافة التفكك والانحلال نتيجة تغييب
خصوصيات الشعوب والأعراق المختلفة، وكذا العمل على سيادة نوع معين من الثقافة
والفكر&quot;. <o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-right:4.75pt;text-align:just=
ify;
text-indent:14.2pt;line-height:200%;direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'><span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>مما لاشك =
فيه أن
الاتجاهات اليسارية العلمانية ليست كلها سواء ؛ فمنهم الصادقون الذين قدموا أك=
بر
التضحيات من أجل بناء مجتمع يسوده العدل والحرية والمساواة، <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>ولا زالت نضالاتهم تروم التغيير و الإصلاح=
 ، كما
أن مواقفهم من الاحتلال الصهيوني لفلسطين ، ومن مختلف أنواع الاحتلال والعدوان=
 على
الأمة العربية والإسلامية ومختلف المستضعفين جد مشرفة. ولقد مهدت مواقفهم هذه
للتلاقي مع التيار الإسلامي في إطار المؤتمر القومي الإسلامي . غير أن الكثير =
ممن
ينتسبون لهذا التيار تحولوا إلى انتهازيين يدورون حيث اتجهت رياح مصالحهم ، و =
لم
يعد لهم من سلعة يتاجرون بها في سوق السياسة إلا التعريض بالاتجاه الإسلامي وا=
لعزف
على النغمة التي تطرب الغرب طمعا في رضاه ودعمه؛<span style=3D'mso-spacerun:y=
es'> 
</span>وهم مستعدون باسم الواقعية والعقلانية لبيع قضيا الأمة الكبرى وسيادتها
بأبخس الأثمان. <o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>ورغم هذا
التباين فإن لأغلب من ينتمي للتيار اليساري العلماني مواقف جد متشنجة من التيار
الإسلامي رغم حضور هذا الأخير القوي في وجدان الأمة، <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>أو لعله بسبب هذا الحضور. ولقد أبان ما أك=
الته
التيارات العلمانية واليسارية للاتجاه<b> </b>الإسلامي من أوصاف ونعوت إبان ال=
حملة
الانتخابية لاستحقاقات 2007 <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>في المغ=
رب ، <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>المأزق الفكري والسلوكي الذي تجد نفسها في=
ه هذه
التيارات.<o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;text-justify:kas=
hida;
text-kashida:0%;text-indent:11.3pt;line-height:200%;tab-stops:-2.9pt;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>فإذا كان
اليسار في الماضي لا يتردد في إعلان إلحاده وتسفيه المعتقدات الإسلامية ،<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>فإنه لم يعد اليوم يجرؤ على الجهر بذلك خ=
شية أن
يجد نفسه في مواجهة مفتوحة ومباشرة مع عموم أفراد الشعب؛ ولهذا يسلك طريقا جدي=
دا
يتمثل في إعلان دعاته انتماءهم للإسلام لكن على أساس أن يعطوا لمعانيه التفسير
الذي يروقهم ؛ وهذا أسلوب ماكر لتمييع القيم الإسلامية. وبما أن هذا الاتجاه غ=
ير
قادر على ضحد مختلف المعاني الإسلامية، الاعتقادية منها أو التشريعية أو الفكر=
ية ،
من خلال نقاش علمي موضوعي يعتمد الحجة والبرهان ، يلجأ إلى قذف <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>الاتجاه الإسلامي باتهامات ونعوت تجريحية =
لا
أساس لها. فمما قاله بعض رموز اليسار المغربي تعليقا على احتمال تحقيق التشكيلة
الإسلامية نجاحا كبيرا في <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>اقتراع 20=
07 بأن
هذا النجاح سيعود بالمغرب إلى عصر الانحطاط . هذا ناهيك عن أوصاف
&quot;الظلامية&quot; والتخلف والرجعية ومعاداة الديمقراطية وما إلى ذلك من ال=
نعوت
المجانية التي لا يحمل مطلقوها من اليسار المتراجع نفسهم <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>عناء إثباتها.<o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>ثم إن إ=
طلاق
هذه الأوصاف على حزب له شعبية واسعة <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span=
>،
يعني أن كل من أعطى صوته الانتخابي لهذا الحزب </span><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'>منحط
<span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>وظلامي ورجعي ومتخلف ؛ ونعت فئة واس=
عة من
الشعب ، إن <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>لم تكن أغلبيته ،بهذه ال=
نعوت
لا يليق بمن يدعي الديمقراطية واحترام إرادة الشعب ؛ بل وليس من الحكمة ولا ال=
حنكة
السياسية أن يستعلي<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>أي اتجاه على أغ=
لبية
أفراد شعبه ويصفهم بهذه النقائص.</span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size=
:18.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'> </span=
><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'><o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>ثم لنناقش موضوعيا هذه الاتهامات
والإدعاءات : <o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:=
18.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>إدعاء أن الاتجاه الإسلامي سيعود
بالبلاد إلى عصر الانحطاط<o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span dir=3DLTR></span><span lang=3DAR-SA
dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New=
 Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span><span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span></span><span lang=3DAR-MA style=3D'font-=
size:18.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-language:AR-MA'>لابد أن نت=
ساءل
عن </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;fon=
t-family:
"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font=
-family:
"Times New Roman"'>المقصود بعصر الانحطاط الذي سيعيد الإسلاميون إليه البلاد =
<span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>إذا ما كانت لهم الأغلبية في الانتخابات ؛=
 فإذا
كان المقصود هو عصر الانحطاط الأوروبي الذي عرف بالقرون الوسطى ، <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>فلقد كان فعلا عصر انحطاط ؛ وتميزت هذه ال=
حقبة
ـ<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>التي امتدت قرابة عشرة قرون ، من =
سقوط
روما على يد الجرمان سنة 476 م إلى سقوط القسطنطينية على يد المسلمين سنة 1453=
 م ـ
فعلا بالتخلف الشديد والفقر والأوبئة والحروب والانقسامات والصراعات الدينية
والانحطاط الشديد في العلم والاقتصاد والسياسة والاجتماع. غير أن &quot;عصر ال=
ظلام&quot;
هذا كما يعرفه الأوروبيون، كان عصر ازدهار، بل والعصر الذهبي بالنسبة للحضارة
الإسلامية.<o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-bottom:0cm;margin-bottom:.00=
01pt;
text-align:justify;line-height:200%;direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'>أما
إذا كان المقصود بأن العودة ستكون إلى عصر انحطاط الأمة الإسلامية ؛ فالحضارة
الإسلامية عرفت كغيرها من الحضارات صعودا وهبوطا بسبب عوامل داخلية ذاتية وعوا=
مل
خارجية موضوعية . وكانت هذه العوامل الخارجية عبر محطات ثلاث : الهجمات المتتا=
لية
للتتار في القرن السابع الهجري ، والتي أهلكت الحرث والنسل والعلم ، ثم<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>اكتشاف رأس الرجاء الصالح في القرن الخام=
س عشر
الميلادي الذي أفقد العالم الإسلامي أهميته الإستراتيجية باعتباره ممرا تجاريا=
 عالميا
، مما حرمه من كثير من مداخليه المالية وقوته الاقتصادية و جعله بالتالي يتراجع
على مختلف المستويات الأخرى ؛ وأخيرا الاستعمار ، أو <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>بالأحرى الاحتلال الذي تعرض له العالم الإ=
سلامي والذي
مزق البلاد وأفسد الكثير من العباد ونهب الثروات.<span style=3D'mso-spacerun:=
yes'> 
</span>لكن المؤكد أن التراجع الراجع لأسباب داخلية لم يكن بسبب الإسلام ، بل
بسبب<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>التخلي عن قيمه ومبادئه<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>؛ وكانت العودة إلى هذه القيم والمبادئ ع=
لى
الدوام منطلق النهوض من كل كبوة أصابت المسلمين عبر تاريخهم. <o:p></o:p></spa=
n></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-bottom:0cm;margin-bottom:.00=
01pt;
text-align:justify;line-height:200%;direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'>وإذا
كان مسار الدول العربية إلى انحدار، ألا يحق لنا أن نتساءل : هل يمكن العودة إ=
لى
وضع أحط مما هو عليه اليوم ؟<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>وهل يش=
ك عاقل
اليوم في أنه لم يمر على العرب عصر أسوء مما هم عليه اليوم من &quot;انحطاط&qu=
ot;
ثقافي وسياسي واقتصادي واجتماعي وعلمي ؟ <o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-top:12.0pt;text-align:justif=
y;
text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:200%;direction:rtl;unicode=
-bidi:
embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-f=
amily:
"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font=
-family:
"Times New Roman"'>فعلى المستوى الثقافي لم يترك التغريب مجالا من مجالات الح=
ياة
الاجتماعية أو الاقتصادية أو السياسية أو التربوية إلا واخترقها بشكل جعل المس=
مين
يعيشون انفصاما وازدواجية ذريعين <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>على
مستوى المرجعية والهوية ؛ ولا يمكن لأي مجتمع أن يقيم نهضته على أسس ثقافية
مستوردة ومشوشة كما يؤكد ذلك <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>&quot;=
إنياسي
ساش&quot;</span><span dir=3DLTR></span><span lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'f=
ont-size:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:
"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> Ignacy Sachs </span><span dir=
=3DRTL></span><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'><span
dir=3DRTL></span><span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>، مدير الدراسات ب=
معهد
الدراسات العليا بباريس ، حيث يقول بهذا الخصوص: &quot;لقد صار بديهيا أن دول
الجنوب لن تستطيع النهوض بنقل نماذج الشمال(</span><span dir=3DLTR></span><sp=
an
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:=
"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span>…</span><=
span
dir=3DRTL></span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:2=
00%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'><span dir=3DRTL></span>) وعوض أن ت=
نخدع
بوجود حداثة عالمية، يجب عليها أن تقيم مشاريعها بشكل يتناسب مع محيطها الثقافي
والاجتماعي والاقتصادي والبيئي.&quot; </span><sup><span lang=3DAR-MA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'>(2)</span></sup><span lang=3DAR-SA style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-fam=
ily:
"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'><o:p></o:p></spa=
n></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>أما على المستوى الاقتصادي فيعاني ا=
لعالم
العربي من البطالة والفقـر والمديونية وتدني الإنتاجية، إلى جانب الفسـاد وسوء=
 إدارة
الموارد، لدرجة <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>جعلته ينتمي إلى ما =
يسمه عالم
الاقتصاد والاجتماع سمير أمين بـ&quot;العالم الرابع&quot;: <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>فمجموع الإنتاج الوطني الخام للدول العربي=
ة <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>سنة 1999 أقل من الناتج الإجمالي لإسبانيا=
 </span><sup><span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'>(3)</span></sup><span lang=3DAR-SA style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-fam=
ily:
"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'> ، والمديونية
الخارجية للعالم العربي تفوق إجمالي الدخل السنوي لهذه البلدان مجتمعة ؛ وفيما
يبلغ معدل النمو السكاني السنوي في الوطن العربي نحو3%، مقابل 1.3% للدخل القو=
مي،
فإن الدخل الفردي في الوطن العربي هو، حتى بالقيمة الحسابية، في انخفاض دائم أو
مستمر. والأخطر من ذلك هو أن توزيع الثروة أو الدخل يتم في بلداننا العربية،
الثرية منها بشكل خاص، بنسبة (1/500000) لصالح الطبقات السياسية الحاكمة&quot;=
 </span><sup><span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'>(4)</span></sup><span lang=3DAR-SA style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-fam=
ily:
"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'><o:p></o:p></spa=
n></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>وعلى المستوى الاجتماعي، يبلغ عدد م=
ن يعيشون
تحت خط الفقر في العالم العربي حوالي 40 </span><span dir=3DLTR></span><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:=
"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span>%</span><=
span
dir=3DRTL></span><span lang=3DFR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'><span dir=3DRTL></span> </span><sp=
an
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'><span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>من إجمالي السكان الذين وصل عددهم سنة 20=
01 إلى
248 مليون نسمة ؛ <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>أي أن أكثر من ثلث=
 العرب
يعيشون تحت خط الفقر</span><span dir=3DLTR></span><sup><span lang=3DAR-SA di=
r=3DLTR
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> </span><=
/sup><span
dir=3DRTL></span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:2=
00%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'><span dir=3DRTL></span><span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span></span><sup><span lang=3DAR-MA style=3D'=
font-size:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-fam=
ily:
"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-la=
nguage:
AR-MA'>(5)</span></sup><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-he=
ight:
200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roma=
n";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'> </span><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'>.
ووصلت نسبة الأمية بين البالغين في العالم العربي إلى حوالي 43% وهى من أعلى ا=
لنسب
في العالم </span><sup><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-hei=
ght:
200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>(6)</sp=
an></sup><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'>.
ويشير تقريرا التنمية البشرية في العالم العربي لعامي 2002</span><span dir=3D=
LTR></span><span
lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-fami=
ly:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> </span><=
span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'>و2003
م، إلى <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>أن ملف التقنية والتطور والب=
حث</span><span
dir=3DLTR></span><span lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;lin=
e-height:
200%;font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic=
"'><span
dir=3DLTR></span> </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-=
height:
200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roma=
n";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>العلمي في العالم العربي هو الأسوأ =
على
مستوى العالم، حيث لا يتجاوز</span><span dir=3DLTR></span><span lang=3DAR-SA
dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New=
 Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> </span><=
span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'>نصيب
البحث العلمي والتقني في البلاد العربية 0.002 % من الناتج</span><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-fareast-font-family:"Times N=
ew Roman";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-fareast-language:FR'> المحلي
مقابل ما</span><span dir=3DLTR></span><span lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D=
'font-size:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-fam=
ily:
"Arabic Transparent";mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-fo=
nt-family:
"Arabic Transparent";mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic";mso-fareast-=
language:
FR'><span dir=3DLTR></span> </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18=
.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Arabic Tra=
nsparent";
mso-fareast-language:FR'>يزيد على 2.5 % بالنسبة لمعظم الدول الصناعية.</span=
><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:=
"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-fareast-font-family:"Times N=
ew Roman";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-font-family:"Traditiona=
l Arabic";
mso-fareast-language:FR'><o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>أما على المستوى السياسي ، فلا أحد
يجادل في انحطاط <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>الواقع السياسي في =
عالمنا
العربي ؛ وتعتبر التجزئة السياسية أوضح عنوان لهذا التردي ، حيث تنشطر الأمة
العربية الواحدة اليوم، إلى 22 &quot;كيانا&quot; تصل التناقضات فيما بينها، في
كثير من الأحيان إلى حد الاحتراب ؛ هذا مع تبعية سافرة للأجنبي الذي يوفر الحم=
اية
والخبرة وحتى الخبز ، بل والسند للاستقواء على الجيران من الأخوة والأشقاء ؛ م=
قابل
طبعا الإذعان والخضوع للإرادات والقرارات الأجنبية على كل صعيد.</span><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:=
"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>ويعتبر داخليا القسر والإكراه ومصاد=
رة
الرأي والقرار والحريات أبرز عناوين السياسة السائدة ، كما يشير إلى ذلك <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>جيلبير أشكار :</span><span lang=3DFR dir=
=3DLTR
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'>Gilbert Achcar</span><span dir=
=3DRTL></span><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'><span
dir=3DRTL></span> من جامعة باريس بقوله: &quot;بينما فرض النموذج الليبرالي
والبرلماني نفسه في كل مكان، يبدو العالم العربي جامدا بشكل غريب حيث لا زالت
الأنظمة الاستبدادية قائمة في الشرق الأدنى والمغرب العربي من دون أية إصلاحات
عميقة. ولا يمكن إرجاع هذا الاستثناء العربي لأية خصوصية ثقافية، ولكن في جزء =
منه
إلى السياسة الغربية القلقة من التصاعد القوي للمعارضة الإسلامية، والتي لا يه=
مها
إلا تأمين موارد النفط بأبخس الأثمان&quot;<sup> </sup></span><sup><span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'>(7) </span></sup><sup><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New Ro=
man"'>.
</span></sup><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>غير أن <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>الكاتب يبرئ الجانب الثقافي ـ أي المرجعية
الإسلامية ـ من هذا التردي السياسي.<o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>فهل هناك انحطاط سياسي واجتماعي
واقتصادي يمكن أن يعود إليه العالم العربي أفظع من هذا ؟ <o:p></o:p></span></=
p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>إن المشكلة المنهجية والفكرية الكبرى
لليسار والعلمانية أنها تعتمد محددات أنتجها السياق التاريخي الأوروبي والصراع=
ات
التي عرفتها مجتمعاته ، لتحاكم من خلالها مسار المجتمعات الإسلامية ، مما يوقع=
 في
مغالطات بينة. والأمر جلي عند تحليل النعوت التي يقذف بها الإسلام والمسلمون من
قبيل الظلامية والرجعية ومعاداة الديمقراطية والحداثة</span><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent"'>.<o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-align:just=
ify;
text-indent:-18.0pt;line-height:200%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl;
unicode-bidi:embed'><![if !supportLists]><b><span lang=3DFR style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-fam=
ily:
"Arabic Transparent";mso-fareast-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi=
-font-family:
"Arabic Transparent"'><span style=3D'mso-list:Ignore'>1.<span style=3D'font=
:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;
</span></span></span></b><![endif]><span dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent"'>الظلامية<o:p></o:p></span></b></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'>فوصف&quot;الظلامية&quot; الذي ي=
كال
للاتجاه الإسلامي بسخاء، مستورد، ويعني في القاموس الفرنسي </span><span dir=
=3DLTR></span><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;mso-bidi-fon=
t-family:
"Traditional Arabic";mso-bidi-language:AR-MA'><span dir=3DLTR></span>:</spa=
n><span
dir=3DRTL></span><span lang=3DFR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'><span dir=3DRTL></span> </span>=
<span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'>مذهب أعداء &quot;الأنوار&quot; الذين يعارضون انتشار
المعرفة والتعليم والثقافة في أوساط الجماهير. وقد يكون هذا العداء للعلم صحيحا
بالنسبة للمسيحية ، لأن عقيدة التثليث لا يمكن إطلاقا أن تصمد أمام التفكير ال=
علمي
؛ غير أن هذا لا ينطبق على الإسلام </span><span lang=3DAR-MA style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-bidi-language:
AR-MA'>الذي قال نبيه </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR'>صلى الله عليه وسلم </span><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent"'>:
<span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>&quot;طلب العلم فريضة على كل مسلم&=
quot; و&quot;فضل</span><span
dir=3DLTR></span><span lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;lin=
e-height:
200%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-font-family:"Traditiona=
l Arabic"'><span
dir=3DLTR></span> </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-=
height:
200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'>العالم على العابد كفضلي أنا على
أدناكم &quot; . وهل هناك كلام يعلي من شأن العلم والعلماء مثل هذا البيان الن=
بوي
الرائع : &quot;</span><span dir=3DLTR></span><span lang=3DAR-SA dir=3DLTR
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> </span><=
span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent"'>من
سلك طريقاً يطلب فيه علماً، سهل الله له به طريقاً</span><span dir=3DLTR></sp=
an><span
lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-fami=
ly:"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> </span><=
span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent"'>إلى
الجنة، وإن الملائكة لتضع أجنحتها رضاء لطالب العلم، وإن العالم يستغفر له من<=
/span><span
dir=3DLTR></span><span lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;lin=
e-height:
200%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-font-family:"Traditiona=
l Arabic"'><span
dir=3DLTR></span> </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-=
height:
200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'>في السماوات ومن في الأرض، حتى
الحيتان في البحر، وفضل العالم على العابد كفضل</span><span dir=3DLTR></span>=
<span
lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-fami=
ly:"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> </span><=
span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent"'>القمر
على سائر الكواكب، وإن العلماء ورثة الأنبياء، وإن الأنبياء لم يورّثوا</span>=
<span
dir=3DLTR></span><span lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;lin=
e-height:
200%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-font-family:"Traditiona=
l Arabic"'><span
dir=3DLTR></span> </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-=
height:
200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'>ديناراً ولا درهماً، إنما ورّثوا
العلم، فمن أخذه أخذ بحظ وافر&quot; و&quot;</span><span dir=3DLTR></span><sp=
an
lang=3DAR-SA dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-fami=
ly:"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> </span><=
span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent"'>إن
الله يرفع بهذا العلم أقواماً ويضع به آخرين</span><span dir=3DLTR></span><sp=
an
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:=
"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DLTR></span> &quot;.<=
/span><span
dir=3DRTL></span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:2=
00%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'><span dir=3DRTL></span>؟ فكيف ي=
مكن أن
يصف عاقل يتمتع بالنزاهة الفكرية </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-siz=
e:18.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR'>الإسلام بالظلامية المعادية للعلم؟ <o:p></o:p></spa=
n></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-align:just=
ify;
text-indent:-18.0pt;line-height:200%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl;
unicode-bidi:embed'><![if !supportLists]><b><span lang=3DFR style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New Roman";mso-fareast-font-fami=
ly:
"Times New Roman";mso-fareast-language:FR'><span style=3D'mso-list:Ignore'>=
2.<span
style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp; </span></span></span></b><![e=
ndif]><span
dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New =
Roman";
mso-fareast-language:FR'>الرجعية <o:p></o:p></span></b></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR'>أما عن وصف الرجعية الذي تلصق بالاتجاه الإسلامي فيع=
ني
في القاموس الفرنسي: &quot;حركة فكرية وعمل يعارض التقدم الاجتماعي الناتج عن
مبادئ الثورة الفرنسية ، ويروم استعادة المؤسسات السابقة&quot;. <o:p></o:p></=
span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR'>معلوم أن </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic"'>الثورة الفرنسية
انطلقت سنة 1789 وانتهت تقريباً بعد عشر سنوات من الصراعات والقتل والتصفيات. =
ولقد
أدت إلى إلغاء الملكية المطلقة، والامتيازات الإقطاعية للطبقة الارستقراطية، و=
النفوذ
الديني الكاثوليكي ، كما عملت على إرساء الديمقراطية وحقوق الشعب والمواطنة، و=
برزت
فيها نظرية العقد الاجتماعي </span><sup><span lang=3DAR-MA style=3D'font-siz=
e:18.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'>(8)</sp=
an></sup><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic"'>.
</span><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-f=
amily:
"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-fareast-font-family:"=
Times New Roman";
mso-hansi-font-family:Tahoma;mso-fareast-language:FR;mso-bidi-language:AR-M=
A'>فالرجعية
إذن تناقض منجزات الثورة الفرنسية وتعمل على العودة إلى الماضي. <o:p></o:p></=
span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR;mso-bidi-language:AR-MA'>م</span><span lang=3DAR-MA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-bidi-language:AR-MA'>ما لاشك فيه أن إنجازات </span><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic"=
'>الثورة
الفرنسية التي أعلنت مبادئ : الإخاء والمساواة والحرية ،<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>كانت</span><span lang=3DAR-MA style=3D'=
font-size:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-bidi-language:
AR-MA'> هائلة ، ولكن في سياق التاريخ الأوروبي وما عرفه من صراعات ومشاكل لم =
تكن
بالضرورة قائمة في مناطق أخرى. فلا يمكن منطقيا أن نحاكم مجتمعات معينة بناء ع=
لى
محددات أنتجتها مجتمعات أخرى. ورغم هذا ودون أن نكون بصدد اتخاذ المنجزات الغر=
بية
مقياسا ، نقول بالنسبة لمن ينعت الإسلام بالرجعية إما جهلا وإما إغراضا ، إن ا=
لإسلام
كان سباقا في إرساء قواعد المواطنة والعقد الاجتماعي من خلال &quot;وثيقة المد=
ينة&quot;
التي تعتبر أول دستور يكتب في العالم والتي<span style=3D'mso-spacerun:yes'> 
</span>نظمت العلاقات بين </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0p=
t;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Ti=
mes New Roman";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New =
Roman";
mso-fareast-language:FR'>سكّان المدينة الذين كان عدهم يبلغ 10 آلاف شخص، منهم
1500 مسلم و 4000 يهودي و 4500 من المشركين العرب. كما أنه أرسى معاني </span>=
<span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:Tahoma;mso-fareast-language:FR'>الحرية والإخاء والمسا=
واة،
وزاد عليها معاني الرحمة والإحسان والمسؤولية الفردية </span><sup><span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'>(9)</span></sup><span lang=3DAR-MA style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-fam=
ily:
Tahoma;mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Taho=
ma;
mso-fareast-language:FR'> </span><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0=
pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR'>وغيرها من قيم العدل والإنصاف ونبل المعاملة وتكريم
الإنسان من حيث هو إنسان. أليس هو الذي أعلن بأعلى صوت : &quot;إنما المؤمنون
إخوة&quot; لدرجة أنك لا تسمع المسلمين يخاطبون بعضهم البعض إلا بعبارة
&quot;الأخ&quot; وليس &quot;الرفيق&quot; ، كما جعل المسلمين سواسية كأسنان ا=
لمشط
، وحرر الناس من كل عبودية إلا لله عز وجل. وأرسى قاعدة &quot;لاتزر وازرة وزر
أخرى&quot; وأمر بـ&quot;العدل والإحسان&quot; وقال : &quot; ولقد كرمنا بني آ=
دم
وحملناهم في البر والبحر ورزقناهم من الطيبات وفضلناهم على كثير ممن خلقنا تفض=
يلاً&quot;؟
<o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR'><span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>أما بالنس=
بة
لاستعادة المؤسسات السابقة ، أي العودة إلى الماضي ، بحيث ينعت الاتجاه الإسلا=
مي
بهذا الخصوص بأنه &quot;ماضوي&quot; ، <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </sp=
an>وهو
وصف قدحي عند من يطلقه ، فلابد أن نسأل : ألا يعود أهل اليسار العربي إلى أفكار
القرن التاسع عشر والثامن عشر</span><span lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18=
.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR;mso-bidi-language:AR-MA'> في أوروبا</span><span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:Tahoma;mso-fareast-language:FR'> </span><span lang=3D=
AR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:Tahoma;mso-fareast-language:FR'>؟ فكيف يسمح هؤلاء لأن=
فسهم
بالعودة إلى ماضي غيرهم <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>ويرون في من=
 يعود
إلى ماضي أمته رجعية وماضاوية ؟ . فلا يوجد في الدنيا من لا يعود إلى الماضي ،=
 ومن
لا ماضي له<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>لا مستقبل له.<o:p></o:p=
></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-align:just=
ify;
text-indent:-18.0pt;line-height:200%;mso-list:l0 level1 lfo3;direction:rtl;
unicode-bidi:embed'><![if !supportLists]><b><span lang=3DFR style=3D'font-s=
ize:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New Roman";mso-fareast-font-fami=
ly:
"Times New Roman";mso-fareast-language:FR'><span style=3D'mso-list:Ignore'>=
3.<span
style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp; </span></span></span></b><![e=
ndif]><span
dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:"Times New =
Roman";
mso-fareast-language:FR'>معاداة الديمقراطية<o:p></o:p></span></b></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;text-justify:kas=
hida;
text-kashida:0%;text-indent:11.3pt;line-height:200%;tab-stops:-2.9pt;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tah=
oma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;
mso-fareast-language:FR'>إذا كانت الديمقراطية تعني حكم الشعب لنفسه،<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span><span style=3D'mso-spacerun:yes'> </spa=
n>كيف
يعقل أن يوصف من يحصل على أغلبية أصوات الناخبين بمعاداة الديمقراطية، أليس
المعادي للديمقراطية هو الذي يرفض نتائج الانتخابات ولا يحترم إرادة الناخبين
؟<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>ومن أعطى الحق للاتجاه اليساري
والعلماني بتحديد من هو مع أو ضد الديمقراطية ؟<span style=3D'mso-spacerun:ye=
s'> 
</span>أليس هذا التحديد من حق الشعب وحده ؟ ألم يقل الشعب كلمته بهذا الخصوص =
؟ <span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>و في الحقيقة ليس اتهام الاتجاه الإسلامي
بمعاداة الديمقراطية <span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>إلا مناورة<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>لسد الطريق أمام مشاركته في العملية
الديمقراطية خشية أن يحصد أغلبية الأصوات كما حصل في كل تجربة فسح فيها المجال
للتشكيلات الإسلامية بالمشاركة في العملية السياسية.<o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-align:just=
ify;
text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:-18.0pt;line-height:200%;
mso-list:l0 level1 lfo3;tab-stops:-2.9pt;direction:rtl;unicode-bidi:embed'>=
<![if !supportLists]><b><span
lang=3DFR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:Tahoma;mso=
-fareast-font-family:
Tahoma;mso-fareast-language:FR'><span style=3D'mso-list:Ignore'>4.<span
style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp; </span></span></span></b><![e=
ndif]><span
dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-fareast-f=
ont-family:
"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Tahoma;mso-fareast-language:FR'>معا=
داة
الحداثة </span></b></span><b><span lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:1=
8.0pt;
line-height:200%;font-family:Tahoma;mso-fareast-font-family:"Times New Roma=
n";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic";mso-fareast-language:FR'><o:p></o=
:p></span></b></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;text-justify:kas=
hida;
text-kashida:0%;line-height:200%;tab-stops:-2.9pt;direction:rtl;unicode-bid=
i:
embed'><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-f=
amily:
"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-fareast-font-family:"=
Times New Roman";
mso-hansi-font-family:Tahoma;mso-fareast-language:FR'>يحلو للاتجاهات اليسار=
ية
والعلمانية أن تصف نفسها بالديمقراطية والحداثية ، ويقذفون الاتجاه الإسلامي ب=
عكس
هذه الخاصيات . فإذا كانت الحداثة بمعناها الفلسفي ترتكز على العلمانية المتحل=
لة
من القيم العلوية، &quot; كما وصفها آلان توران </span><sup><span lang=3DAR-MA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'>(10)</span></sup><span lang=3DAR-SA style=3D'font-=
size:
18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-fam=
ily:
Tahoma;mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-hansi-font-family:Taho=
ma;
mso-fareast-language:FR'><span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span></span><=
span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:=
Tahoma;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-bidi-font-family:"Traditional=
 Arabic";
mso-fareast-language:FR'>Alain Touraine</span><span dir=3DRTL></span><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:Tahoma;mso-fareast-language:FR'><span dir=3DRTL></spa=
n>
بقوله &quot; إنها (أي الحداثة) تستبعد كل غائية وتعني القطع الضروري مع الفكر
الديني (..) أي فك الارتباط مع معاني عالم الغيب واليوم الآخر&quot; ، <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>فمن الطبيعي أن يرفضها الاتجاه الإسلامي ب=
ل كل
اتجاه سليم العقل والفكر . أما إذا كانت الحداثة تعني الأخذ بمستحدثات العصر ،
فلعل الكل يعلم أن للطلبة من أبناء الحركة الإسلامية حضور قوي في كيات الطب
والهندسة وغيرها معاهد التكنولوجيا والعلوم البحثة، كما أن صفوف الاتجاه
الإسلامي<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>تضم<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>من النخب العلمية والأكاديمية والتقنية م=
ا يفوق
بكثير ما لدى التشكيلات السياسية الأخرى. <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>أ يعقل أن يكون هؤلاء إذن ضد التحديث ؟ <s=
pan
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>والغريب أن يتهم الاتجاه الإسلامي الذي يض=
م هذه
النخب العلمية والتقنية العالية بإنتاج التخلف ، في حين توصف الأحزاب العمالية
التي يفترض أن يكون معظم عناصرها من العمال<span style=3D'mso-spacerun:yes'> 
</span>بالحداثية والتقدمية ـ و الإسلام يجل بالمناسبة العبد المحترف ـ<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span><o:p></o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span class=3Dssxpl1><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
color:windowtext'>لعل الذي يدفع الصادقين من اليسار إلى <span
style=3D'mso-spacerun:yes'> </span>موقف رافض للتوجه الإسلامي<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span></span></span><span class=3Dssxpl1><span
lang=3DAR-MA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
color:windowtext;mso-bidi-language:AR-MA'>مع علمهم ببراءته </span></span><s=
pan
class=3Dssxpl1><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200=
%;
font-family:"Traditional Arabic";color:windowtext'>من الانحطاط والظلامية
والرجعية ، هو خوفهم من الاعتراف بأنهم كانوا على خطإ في اختياراتهم الإيديولو=
جية ؛
لكن التراجع عن الخطإ فضيلة ، ولقد أقدم على ذلك العديد ممن<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>كانوا من رواد اليسار ، ولم يزدهم الانحي=
از إلى
صف الأمة وهويتها وثقافتها إلا عزة وسموا ونبلا وعطاء؛ ثم إن عظمة الإسلام ورح=
مة
رب العالمين ، لا تكتفي بالعفو عما سلف حتى من السوء المتعمد ، بل تبدل السيئا=
ت حسنات
لمن حسنت عودته إلى كنفه ، كما يتعهد الباري عز وجل بذلك في سور الفرقان بقوله=
 : </span></span><span
class=3Dssxpl1><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200=
%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman";color:windowtext'>&quot;وَالَّذِينَ=
 لَا
يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي
حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ يَل=
ْقَ
أَثَامًا (68) يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ
مُهَانًا (69) إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُوْلَئِ=
كَ
يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيم=
ًا
(70)&quot;<o:p></o:p></span></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span class=3Dssxpl1><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
color:windowtext'><o:p>&nbsp;</o:p></span></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span class=3Dssxpl1><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
color:windowtext'>و يجدر بكل من يطمح إلى التغيير والإصلاح أن يبحث على المسا=
حات
الجامعة والمشتركة بينه وبين مختلف الجهات العاملة في الساحة ، وقد يجد أن ما =
يجمع
أكثر ما يفرق ؛ أما الاشتغال دوما بالطعن في المخالفين ، فسيقع في شراك لعبة
خارجية أيقنت بأن<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>الوسيلة الأنجع لإ=
بقاء
البلاد الإسلامية على عجزها وتبعيتها ، تتمثل في إشغال التنظيمات السياسية الع=
املة
في الساحة بعضها ببعض.</span></span><span class=3Dssxpl1><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Arabic Transparent";
color:windowtext'> <o:p></o:p></span></span></p>

<div style=3D'mso-element:para-border-div;border:none;border-bottom:solid w=
indowtext 1.5pt;
padding:0cm 0cm 1.0pt 0cm'>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed;border:none;mso-border-bottom-alt:solid wi=
ndowtext 1.5pt;
padding:0cm;mso-padding-alt:0cm 0cm 1.0pt 0cm'><span class=3Dssxpl1><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Arabic=
 Transparent";
color:windowtext'><o:p>&nbsp;</o:p></span></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed;border:none;mso-border-bottom-alt:solid wi=
ndowtext 1.5pt;
padding:0cm;mso-padding-alt:0cm 0cm 1.0pt 0cm'><span class=3Dssxpl1><b><i><=
u><span
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:18.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
color:windowtext'><span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>الهوامش :<o:p><=
/o:p></span></u></i></b></span></p>

</div>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span class=3Dssxpl1><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Arabic Transparent";
color:windowtext'><o:p>&nbsp;</o:p></span></span></p>

<p class=3DMsoEndnoteText dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-inden=
t:-18.0pt;
line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt'><![if !supp=
ortLists]><b><span
lang=3DFR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;mso-bidi-font-family:"=
Times New Roman"'><span
style=3D'mso-list:Ignore'>1.<span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&n=
bsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span></span></b><![endif]><span dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
color:black'>حفيد وزير خارجية الاتحاد السوفييتي الأسبق.</span></b></span><b=
><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%'><o:p></o:p>=
</span></b></p>

<p class=3DMsoEndnoteText dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-inden=
t:-18.0pt;
line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt'><![if !supp=
ortLists]><b><span
lang=3DFR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;mso-bidi-font-family:"=
Times New Roman"'><span
style=3D'mso-list:Ignore'>2.<span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&n=
bsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span></span></b><![endif]><span dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic"=
'>لوموند
ديبلوماتيك لشهر 12/1992<o:p></o:p></span></b></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-align:just=
ify;
text-indent:-18.0pt;line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list=
 36.0pt;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><![if !supportLists]><b><span lang=3DFR
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New Roman";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman"'><span style=3D'mso-list:Ignore'>=
3.<span
style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span></s=
pan></b><![endif]><span
dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>حسب تقرير التنمية الإنسانية في الع=
الم
العربي الصادر عم المكتب العربي في برنامج هيأة الأمم المتحدة سنة 2002</span>=
</b></span><b><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:=
"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-align:just=
ify;
text-indent:-18.0pt;line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list=
 36.0pt;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><![if !supportLists]><b><span lang=3DFR
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-fareast-font-family:"Arabic =
Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'><span style=3D'mso-list:Ignore'=
>4.<span
style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span></s=
pan></b><![endif]><span
dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent"'>د. فيصل سعد</span></b></span><s=
pan
dir=3DLTR></span><b><span lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.0pt;lin=
e-height:
200%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-font-family:"Traditiona=
l Arabic"'><span
dir=3DLTR></span><span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span></span></b><b><s=
pan
lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Tradit=
ional Arabic";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent"'>المجلة
الداخلية لحزب البعث العربي الاشتراكي العدد رقم 330 كانون الثاني - شباط 2005=
.</span></b><b><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:=
"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-align:just=
ify;
text-indent:-18.0pt;line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list=
 36.0pt;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><![if !supportLists]><b><span lang=3DFR
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Times New Roman";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman"'><span style=3D'mso-list:Ignore'>=
5.<span
style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span></s=
pan></b><![endif]><span
dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:"Times New Roman";
mso-hansi-font-family:"Times New Roman"'>تقرير خاص عن : عولمة الفقر
والارتباط<span style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>الجوهري بين الديمقراطية
والتنمية في دول العالم الثالث إعداد الباحث السياسي ألن ديفيد سميث - يونيو 2=
002م</span></b></span><b><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:=
"Times New Roman";
mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic"'><o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoEndnoteText dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-inden=
t:-18.0pt;
line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt'><![if !supp=
ortLists]><b><span
lang=3DFR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;mso-bidi-font-family:"=
Times New Roman";
mso-bidi-language:AR-MA'><span style=3D'mso-list:Ignore'>6.<span
style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span></s=
pan></b><![endif]><span
dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Arial;mso-hansi-font=
-family:
Arial'>مركز الأهرام للدراسات السياسية و الإستراتيجية</span></b></span><b><s=
pan
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;mso-bidi-lan=
guage:
AR-MA'><o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoEndnoteText style=3D'margin-left:36.0pt;text-align:left;text-=
indent:
-18.0pt;line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt;
direction:ltr;unicode-bidi:embed'><![if !supportLists]><b><span lang=3DFR
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;mso-bidi-font-family:"Times New =
Roman"'><span
style=3D'mso-list:Ignore'>7.<span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&n=
bsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span></span></b><![endif]><span dir=3DLTR><b><span lang=3DFR
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%'>Le monde diplomatique Juin / 97=
<o:p></o:p></span></b></span></p>

<p class=3DMsoEndnoteText dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-inden=
t:-18.0pt;
line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt'><![if !supp=
ortLists]><b><span
lang=3DFR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;mso-bidi-font-family:"=
Times New Roman"'><span
style=3D'mso-list:Ignore'>8.<span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&n=
bsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span></span></b><![endif]><span dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic"=
'>هو عبارة
عن اتّفاق مجموعة من &quot;الأفراد&quot; فيما بينهم لتكوين &quot;مجتمع&quot;=
، بناءً
على قاعدة الفائدة المتبادلة وتجنب الأضرار، مقابل تسليم الفرد لإرادة الجماعة=
، ممثّلة
بالسلطة.</span></b></span><b><span lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:1=
6.0pt;
line-height:200%'><o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoEndnoteText dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-inden=
t:-18.0pt;
line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt'><![if !supp=
ortLists]><span
dir=3DRTL></span><b><span lang=3DFR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:2=
00%;
mso-bidi-font-family:"Times New Roman"'><span style=3D'mso-list:Ignore'>9.<=
span
style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&nbsp;&nbsp;&nbsp; </span></span></s=
pan></b><![endif]><span
dir=3DRTL><span dir=3DRTL></span><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:1=
6.0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic"'><span dir=3DRTL></span>&=
quot; وَلاَ
تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلاَّ عَلَيْهَا وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَ=
ى&quot;
– سورة الأنعام- </span></b></span><b><span lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'fon=
t-size:
16.0pt;line-height:200%'><o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoEndnoteText dir=3DRTL style=3D'margin-right:36.0pt;text-inden=
t:-18.0pt;
line-height:200%;mso-list:l3 level1 lfo4;tab-stops:list 36.0pt'><![if !supp=
ortLists]><b><span
lang=3DFR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;mso-bidi-font-family:"=
Times New Roman"'><span
style=3D'mso-list:Ignore'>10.<span style=3D'font:7.0pt "Times New Roman"'>&=
nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbs=
p;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span></span></span></b><![endif]><span dir=3DRTL><b><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic"=
'>يقول
ألان توران : </span></b></span><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.=
0pt;
line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-fareast-language:FR'>=
&quot;إن
فكرة الحداثة </span></b><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.0pt;lin=
e-height:
200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-hans=
i-font-family:
Tahoma;mso-fareast-language:FR'>ترتبط<span style=3D'mso-spacerun:yes'> 
</span>بشكل وثيق بالعقلانية بصفتها المبدأ الوحيد لتنظيم الحياة<span
style=3D'mso-spacerun:yes'>  </span>الشخصية والجماعية بربطها بموضوع العلمان=
ية </span></b><b><span
lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%'><o:p></o:p>=
</span></b></p>

<p class=3DMsoEndnoteText align=3Dcenter dir=3DRTL style=3D'text-align:cent=
er;
line-height:200%'><span dir=3DRTL></span><b><span lang=3DAR-SA style=3D'fon=
t-size:
16.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";mso-fareast-langua=
ge:
FR'><span dir=3DRTL></span>( </span></b><b><span lang=3DFR dir=3DLTR
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;mso-fareast-language:FR'>La
sécularisation</span></b><span dir=3DRTL></span><b><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Traditional Arabic";
mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-hansi-font-family:Tahoma;mso-fareast-langu=
age:
FR'><span dir=3DRTL></span> ) ،<o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoEndnoteText align=3Dcenter dir=3DRTL style=3D'text-align:cent=
er;
line-height:200%'><b><span lang=3DAR-SA style=3D'font-size:16.0pt;line-heig=
ht:200%;
font-family:"Traditional Arabic";mso-ascii-font-family:Tahoma;mso-hansi-fon=
t-family:
Tahoma;mso-fareast-language:FR'>أي بفصلها عن الغايات النهائية (.. ) فالحداثة
تستبعد كل غائية وتعني القطع الضروري مع الفكر الديني (..) أي فك الارتباط مع
معاني عالم الغيب واليوم الآخر.&quot;<o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoEndnoteText align=3Dcenter style=3D'text-align:center;line-he=
ight:200%;
direction:ltr;unicode-bidi:embed'><b><span lang=3DFR style=3D'font-size:16.=
0pt;
line-height:200%'>Critique de la modernité, Alain Touraine 1992 Fayard</spa=
n></b><b><span
lang=3DAR-SA dir=3DRTL style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-fami=
ly:"Traditional Arabic"'><o:p></o:p></span></b></p>

<p class=3DMsoNormal style=3D'line-height:200%'><span lang=3DFR><o:p>&nbsp;=
</o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;line-height:200%;
direction:rtl;unicode-bidi:embed'><span class=3Dssxpl1><span lang=3DAR-SA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:200%;font-family:"Arabic Transparent";
color:windowtext'><o:p>&nbsp;</o:p></span></span></p>

<p class=3DMsoNormal align=3Dcenter dir=3DRTL style=3D'text-align:center;di=
rection:
rtl;unicode-bidi:embed'><span lang=3DFR dir=3DLTR style=3D'font-size:16.0pt;
line-height:115%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-family:"Ar=
abic Transparent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'><o:p>&n=
bsp;</o:p></span></p>

<p class=3DMsoNormal dir=3DRTL style=3D'text-align:justify;direction:rtl;un=
icode-bidi:
embed'><span dir=3DRTL></span><span lang=3DFR style=3D'font-size:16.0pt;lin=
e-height:
115%;font-family:"Arabic Transparent";mso-ascii-font-family:"Arabic Transpa=
rent";
mso-hansi-font-family:"Arabic Transparent";mso-bidi-language:AR-MA'><span
dir=3DRTL></span><span style=3D'mso-spacerun:yes'> </span></span><span lang=
=3DAR-MA
style=3D'font-size:16.0pt;line-height:115%;font-family:"Arabic Transparent";
mso-ascii-font-family:"Arabic Transparent";mso-hansi-font-family:"Arabic Tr=
ansparent";
mso-bidi-language:AR-MA'><o:p></o:p></span></p>

</div>

</body>

</html>

------=_NextPart_01C81B01.E9F194E0
Content-Location: file:///C:/6318CA31/Dr0000101_files/header.htm
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
Content-Type: text/html; charset="windows-1256"

<html xmlns:v=3D"urn:schemas-microsoft-com:vml"
xmlns:o=3D"urn:schemas-microsoft-com:office:office"
xmlns:w=3D"urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns=3D"http://www.w3.org/TR/REC-html40">

<head>
<meta http-equiv=3DContent-Type content=3D"text/html; charset=3Dwindows-125=
6">
<meta name=3DProgId content=3DWord.Document>
<meta name=3DGenerator content=3D"Microsoft Word 11">
<meta name=3DOriginator content=3D"Microsoft Word 11">
<link id=3DMain-File rel=3DMain-File href=3D"../Dr0000101.htm">
<![if IE]>
<base href=3D"file:///C:\6318CA31\Dr0000101_files\header.htm"
id=3D"webarch_temp_base_tag">
<![endif]>
</head>

<body lang=3DEN-US>

<div style=3D'mso-element:footnote-separator' id=3Dfs>

<p class=3DMsoNormal style=3D'margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;line-=
height:
normal'><span lang=3DFR><span style=3D'mso-special-character:footnote-separ=
ator'><![if !supportFootnotes]>

<hr align=3Dleft size=3D1 width=3D"33%">

<![endif]></span></span></p>

</div>

<div style=3D'mso-element:footnote-continuation-separator' id=3Dfcs>

<p class=3DMsoNormal style=3D'margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;line-=
height:
normal'><span lang=3DFR><span style=3D'mso-special-character:footnote-conti=
nuation-separator'><![if !supportFootnotes]>

<hr align=3Dleft size=3D1>

<![endif]></span></span></p>

</div>

<div style=3D'mso-element:endnote-separator' id=3Des>

<p class=3DMsoNormal style=3D'margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;line-=
height:
normal'><span lang=3DFR><span style=3D'mso-special-character:footnote-separ=
ator'><![if !supportFootnotes]>

<hr align=3Dleft size=3D1 width=3D"33%">

<![endif]></span></span></p>

</div>

<div style=3D'mso-element:endnote-continuation-separator' id=3Decs>

<p class=3DMsoNormal style=3D'margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;line-=
height:
normal'><span lang=3DFR><span style=3D'mso-special-character:footnote-conti=
nuation-separator'><![if !supportFootnotes]>

<hr align=3Dleft size=3D1>

<![endif]></span></span></p>

</div>

</body>

</html>

------=_NextPart_01C81B01.E9F194E0
Content-Location: file:///C:/6318CA31/Dr0000101_files/filelist.xml
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
Content-Type: text/xml; charset="utf-8"

<xml xmlns:o=3D"urn:schemas-microsoft-com:office:office">
 <o:MainFile HRef=3D"../Dr0000101.htm"/>
 <o:File HRef=3D"header.htm"/>
 <o:File HRef=3D"filelist.xml"/>
</xml>
------=_NextPart_01C81B01.E9F194E0--

